Yeni asfaltlanmış bir caddede ilerlerken tekerleğin birden bir kapağa “düştüğünü” hissetmek, kaplama işinin yarım kaldığının en net işaretidir. Kotu ayarlanmamış bir rögar kapağı motosiklet ve bisiklet sürücüleri için tehlikelidir, lastik ve jantlara zarar verir, çevresindeki taze asfaltın da kısa sürede kırılmasına yol açar. İstanbul'da bir sokağın altında kanalizasyon, yağmur suyu, doğalgaz, elektrik ve telekom kapakları çoğu zaman yan yana dizilir; bu yoğunluk kot ayarını ayrı bir uzmanlık işi haline getirir. As Yol İnşaat olarak bu işi kaplamanın ayrılmaz parçası olarak görüyoruz.
Kot farkı nasıl oluşur?
- Bindirme kaplama: Eski yolun üzerine frezesiz yeni asfalt serildiğinde yol kotu yükselir, kapaklar aşağıda kalır.
- Oturma: Kapak çerçevesinin altındaki harç veya tuğla ayaklar zamanla ezilir; kapak yolun altına çöker.
- Frezeleme: Frezelenen yolda kapaklar geçici olarak yüzeyden yukarıda kalır; kaplama sonrasında yeniden hizalanmaları gerekir.
- Eğim değişikliği: Yola yeni bir enine eğim verildiğinde kapak yüksekliği doğru olsa bile açısı uyumsuz kalabilir.
Ertelenen kot ayarının bedeli
Kotta kalmış bir kapak ilk aylarda yalnızca rahatsız edici bir sarsıntı gibi görünür. Oysa her tekerlek darbesi kapak kenarındaki asfaltı biraz daha ezer; kenarlar dağılır, içeri su dolar ve kapak çevresinde halka şeklinde bir çukur oluşur. Bu noktadan sonra iş basit bir yükseltmeden çıkıp çevre kaplamanın kesilip yeniden yapılmasını gerektirir. Ayrıca kapaklardaki kot farkı, iki tekerlekli araç kazalarında sorumluluk tartışmalarının da sık konusu olur. Site yönetimleri ve işletmeler için zamanında yapılan kot ayarı, hem güvenlik hem de bütçe açısından en akılcı tercihtir.
Doğru kot ayarının üç ölçüsü
Seviye
Kapak üst yüzeyi, bitmiş asfalt yüzeyiyle aynı hizada ya da birkaç milimetre altında olmalıdır; asla üstünde değil.
Eğim
Çerçeve yolun boyuna ve enine eğimine paralel oturtulmalıdır; aksi halde kapağın bir kenarı yüksek kalır.
Taşıma
Çerçevenin altındaki ayar malzemesi ağır trafik yükünü taşıyabilmeli, zamanla ezilip kapağı yeniden çökertmemelidir.
Uygulama adımları
- Envanter: Çalışma alanındaki tüm kapakları numaralandırıyor, türünü, sahibini (İSKİ, İGDAŞ, elektrik dağıtım şirketi, telekom vb.) ve mevcut kot farkını kaydediyoruz.
- Kesim: Kapak çevresini dairesel veya kare şeklinde kesip eski asfaltı ve bozulmuş harcı çıkarıyoruz.
- Yükseltme: Fark miktarına göre beton veya dökme demir ayar bilezikleri, gerekirse hızlı priz alan yüksek dayanımlı harçla çerçeveyi hedef kota getiriyoruz.
- Hizalama: Çerçeveyi mastar ve su terazisiyle yol eğimine göre ayarlıyor, harç priz alana kadar sabitliyoruz.
- Çevre kaplaması: Kapak çevresini astarlayıp sıcak asfaltla dolduruyor ve küçük kompaktörle sıkıştırıyoruz.
En iyi zaman: kaplamadan hemen önce ya da hemen sonra
Kot ayarını asfalt serimiyle aynı programa almak, yeni kaplamayı sonradan kesmek zorunda kalmamanın tek yoludur. Sıcak asfalt kaplama ve frezeleme işlerimizde kapak ayarını baştan iş planına dahil ediyoruz.
Hangi kapaklarda çalışıyoruz?
Kurumlara ait kapaklarda ilgili kurumun teknik şartlarına uygun malzeme kullanıyor, gerektiğinde kurum temsilcisiyle koordinasyon sağlıyoruz. Kapak veya çerçevesi kırıksa değişim için sahibi olan kuruma bilgi veriyoruz.
Trafik ve kür süresi
İstanbul'da kapak ayarının büyük bölümü trafiğin aktığı yollarda yapılır. Bu yüzden hızlı priz alan harç sistemlerini tercih ediyoruz; bu malzemeler birkaç saat içinde trafik yükünü taşıyacak dayanıma ulaşır. Yoğun caddelerde işleri gece yapıyor, kapak başına kısa süreli şerit daraltmasıyla çalışıyoruz. Kapağın bir anda açık kalmaması için her noktada çalışma bitene kadar güvenlik bariyeri ve uyarı ışığı bulunduruyoruz.
Ücretlendirme mantığı
Kot ayarı genellikle adet bazında fiyatlanır. Adet fiyatını kapak tipi ve boyutu, kot farkının miktarı, kullanılacak bilezik ya da harç sistemi, gece çalışması gerekip gerekmediği ve toplam adet belirler. Aynı projede çok sayıda kapak olduğunda ekip ve ekipman maliyeti paylaşıldığından birim fiyat düşer. Keşifte hazırladığımız envanter listesi, teklifin de temelini oluşturur.
Rögar kot farkından kaynaklanan kırılmalar varsa yama onarımını da aynı gün yapabiliyoruz. İstanbul Anadolu ve Avrupa Yakası'nda, Kocaeli ve Tekirdağ'da hizmet veriyoruz. Keşif için 0507 471 29 29 numarasını arayabilir, adresimize (Tatlısu Mah., Görkem Sokak, No:15/A Ümraniye / İstanbul) uğrayabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kapak yükseltme sonrası yol ne zaman açılır?
Hızlı priz alan harç sistemleriyle genellikle birkaç saat içinde trafiğe açılır. Yoğun caddelerde işi gece yaparak sabah trafiğinden önce tamamlamayı hedefliyoruz.
Belediye veya kurum kapaklarına müdahale edebilir misiniz?
Kaplama projesi kapsamında kot ayarı yapılırken ilgili kurumun teknik şartlarına uygun malzeme kullanıyor, gerektiğinde kurumla koordinasyon sağlıyoruz. Kırık kapak değişimi için sahibi olan kuruma bilgi veriyoruz.
Kapağı biraz yüksekte bırakmak daha iyi olmaz mı?
Hayır. Yüksekte kalan kapak kar küreme ve süpürme araçlarına takılır, tekerlek darbesiyle çevresindeki asfaltı kırar. Doğru olan yüzeyle aynı hizada ya da birkaç milimetre altında bırakmaktır.
Asfalt işi bittikten sonra da kot ayarı yapılabilir mi?
Yapılabilir; kapak çevresi kesilerek yükseltilir ve sıcak asfaltla kapatılır. Ancak yeni kaplamanın kesilmesini önlemek için kot ayarını serimle aynı programa almak daha ekonomik ve sağlıklıdır.
Rögar ve Baca Kot Ayarı (Yükseltme) için teklif
Fotoğraf ve yaklaşık ölçüyü gönderin, ön fiyatı aynı gün iletelim.